Τα Εδαφικά Σχέδια Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΕΣΔΙΜ), αποτελούν τη βάση αναφοράς του Προγράμματος Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση 2021-2027 (Π ΔΑΜ) και υποδεικνύουν τα εδάφη για τα οποία θα γίνει χρήση των διαθέσιμων πόρων.

Εκπονήθηκαν σε συνέχεια του στρατηγικού Εθνικού Σχεδίου Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΣΔΑΜ, 11.12.2020), στη βάση των διατάξεων του Κανονισμού που θεσπίζει το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης (ΤΔΜ) (άρθρο 11 Καν. ΕΕ 1056/2021) και του ερμηνευτικού εγγράφου της Επιτροπής «COMMISSION STAFF WORKING DOCUMENT on the territorial just transition plans» Brussels, 23.9.2021 SWD(2021) 275 final».

Τα ΕΣΔΙΜ περιγράφουν τη διαδικασία μετάβασης, αιτιολογούν την επιλογή των εδαφών παρέμβασης, τεκμηριώνουν τις ανάγκες περιβαλλοντικής αποκατάστασης, οικονομικής διαφοροποίησης και απόκτησης νέων δεξιοτήτων. Τέλος, περιγράφουν τις συνέργειες και τη συμπληρωματικότητα των δράσεων με τους πυλώνες 2 και 3 του ΜΔΜ, τα λοιπά Προγράμματα του Συμφώνου Εταιρικής Σχέσης 2021-2027, του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης.

Αν και οι περιοχές μετάβασης που περιλαμβάνει το ΣΔΑΜ είναι η περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας και η περιοχή Μεγαλόπολης (Δήμοι Μεγαλόπολης, Τρίπολης, Γορτυνίας και Οιχαλίας της Περιφερειακής ενότητας Αρκαδίας), εκπονήθηκαν Εδαφικά Σχέδια και για τα νησιά Βορείου και Νοτίου Αιγαίου και την Κρήτη, λόγω της εθνικής πολιτικής μετάβασης έως το 2029 η οποία υλοποιείται διττά:

(α) αυξάνοντας σταδιακά τη διείσδυση των ΑΠΕ στη κατανάλωση, βάσει του εγκεκριμένου πλάνου των διασυνδέσεων με το ηπειρωτικό ηλεκτρικό σύστημα ή/και με την εγκατάσταση ΥΒΣ.

(β) αποσύροντας σταδιακά τη λειτουργία των 32 αυτόνομων θερμικών ηλεκτρικών συστημάτων, καθένα από τα οποία τροφοδοτεί ένα ή περισσότερα μη-διασυνδεμένα νησιά (ΗΣ ΜΔΝ), με απώτερο στόχο την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών των νησιών από καθαρή ενέργεια και την «εξαγωγή» της υπερβάλλουσας καθαρής ενέργειας στην ηπειρωτική χώρα.

Τα ΕΣΔΙΜ υποβλήθηκαν στη Επιτροπή μαζί με το Πρόγραμμα «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση» 2021-2027  και εγκρίθηκαν με την C(2022) 3943 final / 16.6.2022 Εκτελεστική απόφαση (CCI 2021EL16JTPR001)

Τον Αύγουστο 2025, αναθεωρήθηκαν μαζί με το  Πρόγραμμα «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση» 2021-2027 με την C(2025) 5684 final, 11.8.2025) Εκτελεστική Απόφαση της Επιτροπής (CCI 2021EL16JTPR001)